Als je een moslim wil condoleren, gebruik je het best de islamitische uitdrukking “Inna lillahi wa inna ilayhi raji’un”. Dit is de klassieke islamitische condoleance, rechtstreeks uit de Koran, en betekent: “Wij zijn van Allah en tot Hem keren wij terug.” Met deze woorden erken je het verlies en geef je tegelijk troost vanuit het geloof. In de islam is dit de kern van gecondoleerd zijn: het verlies wordt gedragen in het vertrouwen op Allah.
Wat betekent gecondoleerd in de islamitische traditie?
In de islam heeft condoleren een duidelijke plek. De Profeet Mohammed (vrede zij met hem) heeft gezegd dat wie zijn gelovige broeder (of zuster) condoleert, hiervoor beloond wordt. Rouwbezoek brengen en meeleven met de nabestaanden wordt gezien als een plicht binnen de islamitische gemeenschap. Gecondoleerd zijn gaat dus verder dan een beleefde gewoonte, het is een daad van naastenliefde met religieuze betekenis.
De periode van rouw duurt in de islam officieel drie dagen. In die tijd is het gebruikelijk dat vrienden, familie en buurtgenoten langskomen bij het gezin van de overledene. Vrouwen die hun man verliezen, houden een langere rouwperiode aan van vier maanden en tien dagen (de zogenaamde “iddah”). Dat is een islamitische verplichting, geen culturele gewoonte.
De juiste islamitische condoleancezin: hoe spreek je het uit?
De meest gebruikte islamitische condoleance is:
- Arabisch: إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ
- Transliteratie: Inna lillahi wa inna ilayhi raji’un
- Betekenis: “Wij zijn van Allah en tot Hem keren wij terug.”
Je spreekt dit uit bij het horen van het overlijdensbericht, maar ook als je de familie persoonlijk bezoekt. Heb je moeite met de uitspraak? Dan is het volkomen geaccepteerd om te zeggen dat je diep gecondoleerd bent en dat je meeleeft. Oprechtheid weegt zwaarder dan perfecte uitspraak. Veel Nederlandse moslims gebruiken gewoon een combinatie van de Arabische uitdrukking en Nederlandse woorden.
Hoe condoleer je een moslim persoonlijk?
Als je iemand persoonlijk wil condoleren, zijn dit de belangrijkste punten:
- Ga langs bij de familie thuis, zeker de eerste drie dagen na het overlijden.
- Breng eventueel eten mee. In veel islamitische culturen is het gebruikelijk dat vrienden en buren eten meenemen, zodat de rouwende familie zich geen zorgen hoeft te maken over koken.
- Spreek de condoleancezin uit en voeg eigen oprechte woorden toe.
- Luister meer dan je praat. De nabestaanden hebben troost nodig, geen adviezen.
- Vermijd uitspraken die het geloof of de wil van Allah in twijfel trekken, zoals “waarom moest dit nu gebeuren?”
Ben je zelf niet moslim? Dat is geen bezwaar. Een oprecht rouwbezoek is altijd welkom. Respecteer de gewoonten in huis, zoals schoenen uittrekken als dat gevraagd wordt, en wees rustig en bescheiden aanwezig. Dat is al meer dan genoeg.
Een condoleancekaart of bericht sturen als niet-moslim
Wil je schriftelijk je condoleances overbrengen, dan kun je de islamitische zin gewoon opnemen in je kaart of bericht. Dat wordt zeer gewaardeerd, juist omdat je moeite hebt gedaan om de religieuze achtergrond te respecteren. Een voorbeeld van een kort condoleancebericht:
“Inna lillahi wa inna ilayhi raji’un. Ik wens jullie veel sterkte bij dit grote verlies. Mijn gedachten zijn bij jullie.”
Houd het oprecht en eenvoudig. Lange teksten zijn niet nodig. Een paar warme zinnen, met de islamitische uitdrukking erin verwerkt, doen meer dan een uitgebreid verhaal dat te formeel aanvoelt.
Gecondoleerd zijn in de islam draait om aanwezigheid, oprechtheid en respect voor het geloof van de nabestaanden. Of je nu moslim bent of niet: wie de moeite neemt om de islamitische condoleance te leren en toe te passen, doet een groot gebaar van medemenselijkheid.