Een artikel schrijven begint met één heldere vraag: wat wil je de lezer leren of vertellen? Als je dat weet, heb je de kern van je stuk al te pakken. Daarna volgt een vaste aanpak die elk artikel beter maakt, of je nu een nieuwsbericht, een opiniestuk of een informatief blog schrijft.
Begin met je onderwerp en doel
Bepaal voordat je ook maar één zin schrijft wat het doel is van je artikel. Wil je informeren, overtuigen of een vraag beantwoorden? En voor wie schrijf je? Een artikel voor experts ziet er anders uit dan een stuk voor een breed publiek. Schrijf dit in één zin op: “Ik schrijf dit artikel voor [doelgroep] om [doel].” Die zin houdt je tijdens het schrijven op koers.
Kies daarna een afgebakend onderwerp. Een te breed onderwerp (“alles over voeding”) werkt niet. Een te smal onderwerp (“de hoeveelheid vitamine C in één sinaasappel”) biedt te weinig om over te schrijven. Zoek de gulden middenweg: een onderwerp dat groot genoeg is om interessant te zijn, maar klein genoeg om in één artikel te behandelen.
Doe research voordat je begint
Goede artikelen zijn gebaseerd op feiten, niet op aannames. Zoek betrouwbare bronnen op: officiële instanties, wetenschappelijke artikelen, gespecialiseerde vakbladen of erkende experts. Noteer je bronnen terwijl je zoekt, zodat je later niet alles opnieuw hoeft op te zoeken.
Controleer altijd of informatie klopt via meerdere onafhankelijke bronnen. Eén bron is nooit genoeg. Let op de datum van je bronnen: informatie die vijf jaar oud is, kan inmiddels achterhaald zijn.
Maak een duidelijke structuur
Een artikel zonder structuur is moeilijk te volgen. Een eenvoudige opbouw die altijd werkt: inleiding, kern en afsluiting. De inleiding vertelt de lezer wat hij gaat lezen en waarom dat relevant is. De kern werkt je onderwerp uit in logische stappen of alinea’s. De afsluiting rondt af met een conclusie of een praktisch advies.
Gebruik tussenkopjes om lange stukken tekst op te breken. Een kopje vertelt de lezer in één oogopslag waar de volgende alinea over gaat. Dat maakt het artikel scanbaar: lezers die snel willen weten of iets relevant is, kunnen de kopjes langs lopen en dan inzoomen op wat ze nodig hebben.
Een eenvoudige structuur om mee te starten:
- Inleiding: de kernvraag of het kernpunt direct beantwoorden
- Achtergrond: kort de context uitleggen
- Uitwerking: het onderwerp stap voor stap behandelen
- Afsluiting: een conclusie of praktisch advies geven
Zo schrijf je een artikel dat goed leest
Schrijf in korte, duidelijke zinnen. Eén gedachte per zin is de vuistregel. Vermijd jargon zoveel mogelijk. Gebruik je toch een vakterm, leg hem dan direct uit. Schrijf actief: “De gemeente besloot” werkt beter dan “Er werd door de gemeente besloten”.
Schrijf je eerste versie gewoon door, zonder te stoppen om te corrigeren. Een ruwe eerste versie is beter dan een blanco pagina. Verbeter daarna pas de tekst. Lees hem hardop voor: zinnen die je als spreker struikelen, struikelen ook de lezer.
Gebruik concrete voorbeelden om abstracte punten te verduidelijken. Schrijf je over belastingregels, geef dan een rekenvoorbeeld. Schrijf je over communicatie, geef dan een herkenbare situatie. Voorbeelden maken een artikel begrijpelijk en geloofwaardig.
Redigeren: zo maak je je artikel beter
Redigeren is een apart vak. Laat je eerste versie even liggen, een dag als het kan, een paar uur als dat niet lukt. Met verse ogen zie je fouten en onduidelijkheden die je eerst miste. Controleer daarna deze vier dingen:
- Logica: volgt het verhaal een heldere lijn van begin tot eind?
- Volledigheid: heb je alle relevante informatie meegenomen?
- Taal: zijn er spelfouten, grammaticafouten of onhandige formuleringen?
- Lengte: is elke alinea nodig, of staat er iets in dat je kunt schrappen?
Schrappen is geen falen, het is verbeteren. Een artikel van 600 woorden dat strak en helder is, leest beter dan een artikel van 1.000 woorden met opvulling.
Veelgemaakte fouten bij het schrijven van een artikel
Veel beginnende schrijvers starten met een lange aanloop voordat ze tot de kern komen. De lezer haakt dan al af voordat het interessante begint. Kom dus direct ter zake in de eerste alinea.
Een andere veelgemaakte fout is schrijven vanuit het eigen perspectief in plaats van het perspectief van de lezer. Vraag jezelf bij elke alinea: wat heeft de lezer hier concreet aan? Als het antwoord “niets” is, schrap die alinea dan.
Tot slot: te lange alinea’s schrikken af. Een alinea van meer dan vijf à zes regels is vaak een teken dat je twee gedachten hebt samengevoegd die los van elkaar sterker zijn.
Een goed artikel schrijven is een vaardigheid die je ontwikkelt door te oefenen. Elke keer dat je een stuk schrijft, redigeert en publiceert, wordt het een beetje gemakkelijker. Begin klein, wees kritisch op je eigen tekst, en laat je werk lezen door iemand anders voordat je het deelt.