Heb je onderzoek gedaan en weet je niet hoe je de bevindingen overzichtelijk opschrijft? Onderzoeksresultaten verwerk je door per deelvraag te laten zien wat je hebt gevonden, een korte deelconclusie te trekken en overbodige informatie weg te laten. Of je nu een scriptie schrijft of een onderzoeksrapport maakt, de aanpak is in grote lijnen hetzelfde.
Wat zijn onderzoeksresultaten precies?
Onderzoeksresultaten zijn de concrete bevindingen die je hebt verzameld tijdens je onderzoek. Denk aan antwoorden uit een enquête, uitkomsten van een experiment of patronen die je hebt gevonden in bestaande data. Ze vormen de brug tussen je onderzoeksvraag en je uiteindelijke conclusie. Zonder duidelijke resultaten kun je geen goed onderbouwde conclusie trekken.
Resultaten zijn niet hetzelfde als een conclusie. In het resultatenhoofdstuk beschrijf je wat je hebt gevonden. In de conclusie leg je pas uit wat dat betekent voor je hoofdvraag. Houd die twee onderdelen bewust gescheiden.
Welke resultaten zijn relevant genoeg om te vermelden?
Niet alles wat je vindt, hoort in je resultatenhoofdstuk thuis. Een resultaat is relevant als het antwoord geeft op een deelvraag of de onderzoeksvraag, of als het een belangrijk inzicht geeft over een deelonderwerp. Twijfel je over een bepaalde bevinding? Vraag jezelf af of het de lezer dichter bij een antwoord op de onderzoeksvraag brengt.
Soms kom je opvallende resultaten tegen die niets te maken hebben met je onderzoeksvraag. Gooi die niet zomaar weg. Je kunt ze bespreken in het discussiehoofdstuk, waar je ook beperkingen van je onderzoek bespreekt. Misschien heeft een keuze in je methode geleid tot een onverwachte uitkomst die de moeite waard is om te benoemen.
Hoe structureer je het resultatenhoofdstuk?
Een goede structuur maakt je resultaten begrijpelijk. Werk per deelvraag of per deelhypothese. Zo weet de lezer precies waarover elk stuk gaat. Sluit elke paragraaf af met een korte deelconclusie: wat vertelt dit resultaat je over de bijbehorende deelvraag?
Gebruik tabellen, grafieken of citaten om je resultaten te ondersteunen, maar laat ze nooit voor zichzelf spreken. Leg altijd in je eigen woorden uit wat de lezer ziet. Een grafiek zonder toelichting is verwarrend, niet verhelderend.
Stap voor stap je onderzoeksresultaten opschrijven
- Orden je ruwe data per deelvraag of per deelonderwerp voordat je begint met schrijven.
- Selecteer alleen de bevindingen die direct bijdragen aan het beantwoorden van je onderzoeksvraag.
- Beschrijf elk resultaat feitelijk en objectief. Interpreteer nog niet, dat doe je in de conclusie of discussie.
- Voeg ondersteunend materiaal toe zoals tabellen of grafieken, en geef er altijd een korte beschrijving bij.
- Sluit elke paragraaf af met een deelconclusie: een korte zin die uitlegt wat dit resultaat antwoordt op de deelvraag.
- Controleer of elk resultaat dat je beschrijft ook echt relevant is voor je onderzoek. Schrap wat er niet toe doet.
Hoe lang moet het resultatenhoofdstuk zijn?
De lengte hangt af van de omvang van je onderzoek. Als vuistregel geldt dat het resultatenhoofdstuk meestal ongeveer een derde uitmaakt van de totale lengte van een scriptie. Bij een kleiner onderzoek is dat uiteraard minder. Kwaliteit gaat hier boven kwantiteit: liever een strak hoofdstuk met duidelijke bevindingen dan een lang hoofdstuk vol herhalingen en overbodige details.
Resultaten delen buiten je scriptie
Onderzoeksresultaten hoeven niet alleen in een scriptie of rapport te eindigen. Wetenschappelijke organisaties zoals ZonMw stimuleren actief het verspreiden van onderzoeksbevindingen, zodat anderen er ook iets aan hebben. Denk aan een samenvatting voor een breed publiek, een presentatie of een artikel. Goede onderzoeksresultaten worden pas echt waardevol als ze de juiste mensen bereiken.
Ook het CBS publiceert onderzoeksresultaten over bedrijven en sectoren, zodat beleidsmakers, ondernemers en onderzoekers er gebruik van kunnen maken. Het actief communiceren van resultaten is een onderdeel van verantwoordelijk onderzoek doen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen onderzoeksresultaten en een conclusie?
Onderzoeksresultaten beschrijven wat je hebt gevonden tijdens je onderzoek, zonder interpretatie. Een conclusie legt uit wat die bevindingen betekenen voor je onderzoeksvraag. Houd deze twee onderdelen altijd gescheiden in je rapport of scriptie.
Mag ik een opvallend resultaat vermelden dat niets met mijn hoofdvraag te maken heeft?
Een opvallend resultaat dat niet aansluit bij je onderzoeksvraag, hoort niet in je resultatenhoofdstuk thuis. Je kunt het wel bespreken in je discussie, zeker als het mogelijk samenhangt met een beperking van je onderzoeksaanpak.
Hoe weet ik of ik genoeg resultaten heb om een deelconclusie te trekken?
Je kunt een deelconclusie trekken als je bevindingen een duidelijk en onderbouwd antwoord geven op een deelvraag. Zijn de resultaten te beperkt of tegenstrijdig, dan benoem je dat eerlijk in je deelconclusie en geef je aan wat er nog onduidelijk blijft.
Is het verstandig om ruwe data op te nemen in het resultatenhoofdstuk?
Ruwe data, zoals volledige enquêteformulieren of onbewerkte meetgegevens, horen in de bijlagen. In het resultatenhoofdstuk verwerk je alleen de samengevatte en geanalyseerde bevindingen, ondersteund door tabellen of grafieken waar dat zinvol is.
